Elise Griede is programma medewerker bij War Child Nederland is in Sierra Leone om voorbereidingen te treffen voor het Performing for Peace project.

De derde repetitie week is begonnen, en ik zit in het warme kantoor in Port Loko te werken aan de voorbereidingen. Deze week zal Sullay, lid van ons project team, er niet bij zijn omdat hij een training heeft in Makeni. Dus zullen ABC (zo noemt iedereen hem, t is een afkorting van Abu Bakarr Conte), een actieve jonge projectmedewerker van begin 20,  Fatmata, de stagiaire en ik het met z’n drieën moeten rooien. Dat moet wel lukken, want we zijn alledrie erg energiek en zitten inmiddels helemaal in het Performing for Peace project.

Scenario

Afgelopen week hield ik een brainstorm met de jongeren over het scenario van hun toneelstuk. “Als je nu denkt aan hoe het stuk eruit moet gaan zien”, vroeg ik.   “Gebaseerd op alle stappen die we tot nu toe genomen hebben, wat zie je dan voor je? Let op, je hoeft geen kant-en-klaar toneelstuk te schetsen, roep maar gewoon wat voor ideeën je hebt!”. Daarop kwamen allerlei ideeën voor scènes in het stuk die voortkwamen uit de thema’s die de jongeren al eerder aandroegen tijdens de repetities. Ook bedachten we dat een zelfgemaakte rap of een lied met tekst van de jongeren zelf goed in het stuk zou kunnen passen.

Nieuwsflits

“En als we nou tussendoor in het stuk een soort ‘Breaking News’ flitsen inlassen”, opper ik, “waarbij we de scènes die de realiteit van de jongeren laten zien koppelen aan het grotere plaatje van de kinderrechten situatie in Sierra Leone?”. ABC begint te glimmen; “Dat is een heel goed idee”, zegt hij met glanzende ogen en een grijns op zijn gezicht. Hij begint het voor zich te zien, en ik ook!  

Elise Griede is programma medewerker bij War Child Nederland is in Sierra Leone om voorbereidingen te treffen voor het Performing for Peace project.

 ‘Als ik de president van Sierra Leone was, dan ztte ik de kinderen op de eerste plaats’. Zo maar een zin uit een van de korte gedichten die de jongeren gemaakt hebben. Bijna iedereen heeft een korter of langer gedicht om voor te dragen. We staan in een halve cirkel en één voor één stappen ze naar voren om het gedicht aan de rest te laten horen. Sommigen hebben het opgeschreven, anderen doen het uit hun hoofd.

Tweede week

Een van de meisjes, Wara, is nog erg verlegen en durft ons amper aan te kijken als ze haar gedicht voordraagt. Fatmata, de stagiaire uit het project team van War Child, moedigt haar aan: “Kom op”, zegt ze “je staat voor een publiek, wij willen je horen en zien, kijk maar naar ons en laat je horen”. Wara begint opnieuw en aan het eind van het gedicht applaudisseren we voor haar. De tweede repetitie week is begonnen en de groep begint langzaam maar zeker los te komen. Ik zie dat de kinderen al meer durven dan vorige week toen we net begonnen. Er worden grapjes gemaakt en ze staan al wat zelfverzekerder voor de groep. 

Elise Griede is programma medewerker bij War Child Nederland is in Sierra Leone om voorbereidingen te treffen voor het Performing for Peace project.

Bij aankomst in Sierra Leone laat op de avond herken ik het kleine vliegveld in het donker. Net zoals in 2005, toen ik hier was om een training te geven, slaat de warmte me in het gezicht, is er chaos rondom de bagageband en helpt een man in een oranje overal me naar de boot die me naar Freetown zal begeleiden.

Anderhalve week later

Ik ben volop bezig met ‘Performing for Peace’, het project dat ik hier help opstarten. Het idee van dit project is dat jongeren zélf een stem krijgen. Samen met War Child maken zij een theatervoorstelling om op te komen voor hun rechten en hun positie te verbeteren. Hoewel de verschrikkelijke oorlog die hier woedde in 2001 al ten einde kwam, valt aan de positie van kinderen en jongeren nog genoeg te verbeteren….

War Child is al sinds 2001 succesvol actief in Sierra Leone met verschillende projecten. Sinds 2008 maakt het team zich sterk om ook het beleid van nationale en lokale overheden ten aanzien van kinderrechten te verbeteren. En we zouden War Child natuurlijk niet zijn als we niet naar creatieve manieren zoeken om dit te doen!

Kinderen vertellen zelf

Er wordt al veel gepraat óver kinderen, zo dachten we, maar wat als we nu eens luisteren naar wat kinderen zélf te vertellen hebben? Als je opgroeit in Sierra Leone is de kans groot dat je niet naar school kunt. Dan kun je je school bijvoorbeeld niet afmaken omdat je ouders het schoolgeld niet kunnen betalen. Of omdat je als meisje op je 14e uitgehuwelijkt wordt. De kans is groot dat je weinig tot niks te zeggen hebt over je eigen leven en dat je al op jonge leeftijd onbehoorlijk zwaar werk moet doen.

Kinderrechtenwet

De overheid van Sierra Leone beloofde in 2007, met het ondertekenen van de zogenaamde ‘Child Rights Act’, een einde te maken aan deze schendingen van de rechten van kinderen. De mensen die deze beslissing genomen hebben, beleidsmakers, moeten wel actief herinnerd worden aan hun beloftes. Ook moet er lokaal worden geïnvesteerd in de man- en vrouw kracht om die beloftes waar te maken!

Theatervoorstelling

Dus maakt War Child, samen met een groep jongeren een theatervoorstelling om te laten zien aan die beleidsmakers. Om hen te vertellen over de realiteit van kinderen en jongeren uit de dorpen op het platteland van Sierra Leone. Als een soort ‘reality check’, en als vertrek punt om verder met ze in gesprek te gaan en te blijven over de positie van kinderen en jongeren.

Mangata

We hebben jongeren uit één van de dorpen in het binnenland waar War Child werkt, Mangata, gevraagd om mee te doen. Mangata ligt niet ver van Port Loko, waar War Child een veldkantoor heeft. Ik verblijf door de week op dat kantoor in Port Loko, waar ik slaap in de ‘gastenkamer’. Het is er zo warm dat ik de ramen van mijn kamer de hele dag wijd open moet zetten met de ventilator vol aan, om ‘s avonds iets van ‘frisse lucht’ in mijn kamer te hebben.

Repetities

De groep jongeren die meedoet aan de repetities zijn nu nog verlegen jongens en meiden tussen de 14 en 19 jaar oud. Ze zitten op school in Port Loko en verblijven door de week vaak bij familie die hier woont, om in het weekend terug te gaan naar Mangata. Ik reis in het weekend terug naar Freetown, om even bij te komen van de drukke week! Tijdens mijn reis naar Freetown denk ik aan de jongeren, en aan hoe verlegen de meesten van hen nog zijn. Meisjes vinden het vaak lastig om je aan te kijken als ze tegen je praten. Maar ook de jongens hebben even tijd nodig om los te komen. Dat wij ze om hun mening vragen is zo nieuw, daar moeten ze even aan wennen! Gelukkig hebben we de tijd; de voorstelling hoeft pas in november te worden gespeeld in Port Loko én in de hoofdstad, Freetown.